A A A

CHOROBY NOWOTWOROWE

Nowotwory wysuwają się obecnie na jedno z pierwszych miejsc wśród przyczyn śmiertelności dzieci w wieku poniemowlęcym. Pier­wotnym miejscem wyjścia choroby nowotworowej mogą być tkan­ki i narządy. Stąd też objawy nowotworów mogą być bardzo zróż­nicowane, co nieraz utrudnia ich rozpoznanie we wczesnej fazie choroby, w której podjęcie leczenia rokuje największe powodzenie. Przyczyny nowotworów do dzisiaj nie zostały jednoznacznie usta- < lone. Bierze się tu pod uwagę współdziałanie różnych czynników, przede wszystkim niektórych zakażeń wirusowych, niekorzystnych oddziaływań środowiskowych (napromienianie, zatrucia chemiczne) i czynników kpnstytucjonalnych oraz genetycznych. Nowotwory dzielimy na niezłośliwe i złośliwe. Te ostatnie cechuje. tendencja do ekspansywnego wzrostu w miejscu ich powstawania, niszczenia zdrowych tkanek i powodowania przerzutów do innych narządów. W nowotworach złośliwych jedynie wczesne podjęcie kompleksowego leczenia w specjalistycznych oddziałach szpital­nych stwarza szanse wyleczenia lub dłuższego utrzymania chorego przy życiu. W przeciwnym razie rokowanie jest jednoznacznie złe. Nowotwory niezłośliwe dają lepsze rokowanie, ale i one w nie­których umiejscowieniach stwarzają zagrożenie dla życia chorego, na przykład w przypadku ich lokalizacji w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Niezależnie od objawów miejscowych związa­nych z pierwotną lokalizacją nowotworu do częstych objawów ogól­nych należą: przedłużające się zwyżki tempera­tury, spadek łaknienia, postępujące wyniszcze­nie. Nierzadko stwierdza się znaczne przyśpieszenie opa­dania krwinek i niedokrwistość. 'Z nowotworów złośliwych u dzieci najczęściej występują białaczki (omówione w in­nym rozdziale) i nowotwory wychodzące z układu chłonnego. Na drugim miejscu można tu postawić guzy jamy brzusznej, zwłaszcza te, które zwykle wychodzą z okolicy nerek (nerwiak niedojrzały) lub powstają w samych nerkach (guz Wilmsa). Guzy takie mogą dawać pierwsze objawy już w okresie pierwszych trzech lat życia. Wymacanie guza w jamie brzusznej, co czasem po raz pierwszy uda­je się osobie zajmującej się na co dzień pielęgnacją dziecka, powin­no być wskazaniem do natychmiastowego zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza. Powtarzane obmacywanie i uciskanie guza, który może być nowotworem złośliwym, stwarza niebezpie­czeństwo szybkiego rozwoju przerzutów, a tym samym zmniejsza szanse skutecznego leczenia. Dużą grupę stanowią nowotwory mózgu. Prawie zawsze wywołują one objawy wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego: uporczywe bóle głowy, wymioty, tarczę zastoinową w badaniu dna oka. Specyficzny typ nowotworów, nierzadko spotykanych w wieku dziecięcym, to potworniaki, których struktura składa się z wielu rodzajów tkanek, normalnie niespotykanych w miejscu ich powstawania. Do częstych nowotworów niezłośliwych należą: w ł ó k n i a k i, tłuszczaki i naczyniaki, łatwe do usunięcia operacyjnie. Postępy w leczeniu nowotworów poprawiają ich rokowanie u dzieci. Nawet niektóre nowotwory złośliwe są obecnie całkowicie wyleczalne we wczesnym okresie ich rozwoju. Podstawowe metody leczenia chorób nowotworowych to możliwie radykalne wyłuszcze-nie guza chirurgicznie, stosowanie leków chemioterapeutycznych i napromienianie. W zapobieganiu nowotworom uwzględnia się obecnie niektóre znane już czynniki, predysponujące do ich roz­woju. TJ dzieci ma tu przede wszystkim znaczenie unikanie zbyt częstych i zbędnych badań radiologicznych oraz ekspozycji na nie­które chemikalia. U młodocianych i dorosłych istotne znaczenie ma zwalczanie nałogu palenia papierosów.
  • Pytania kontrolne

    Jakie typy nowotworów najczęściej spotykamy u dzieci? Jakie czynniki odgrywają rolę w rozwoju chorób nowotworowych i jakie w związku z tym wyłaniają się możliwości zapobiegania?