A A A

KRWOTOKI

Krew wypełniająca naczynia krwionośne, tj. tętnice, żyły i naczynia włosowate jest płynną tkanką organizmu. Stosowana jest często jako lek w wielu sta­nach chorobowych i większości zabiegów operacyjnych. Bez krwi nie można uruchomić sztucznego płuco-serca, wyleczyć człowieka, który uległ wstrząsowi na skutek ciężkiego wypadku, poparzonego lub z pękniętym wrzo­dem żołądka. Mimo wielkiego postępu me­dycyny nie wynaleziono dotąd środka, który mógłby w pełni zastąpić krew. Szeroko stosowane we współczesnej medy­cynie leczenie krwią, to nie tylko przetacza­nie krwi pełnej, ale także poszczególnych jej składników. Nad całością zagadnień krwio­dawstwa, tj. pobieraniem, konserwowaniem krwi i produkcją preparatów krwiozastępczych czuwa w Polsce specjalna placówka naukowo-badawczą - Instytut Hematologii. Krew uzys­kuje się od zarejestrowanych dawców, otrzy­mujących odpowiednie wynagrodzenie, a tak­że od coraz liczniejszej rzeszy krwiodawców honorowych. Honorowe dawstwo krwi jest godne szczególnego szacunku i uznania. Każ­dy dorosły, zdrowy człowiek może i powinien raz na kilka lub kilkanaście miesięcy oddać krew dla celów leczniczych. Odbywa się to pod ścisłą kontrolą lekarską, po uprzednim przeprowadzeniu badań i w żadnym przypad­ku nie przyniesie uszczerbku zdrowia dawcy. W organizmie człowieka dorosłego o śred­niej budowie ciała (wzrost około 170 cm) znajduje się w przybliżeniu około 6000 miii-litrów (6 litrów) krwi. Z powodu wielkich możliwości kompensa­cyjnych, w przypadku powolnej utraty krwi, organizm może przystosować się do znacznie obniżonej liczby krwinek czerwonych i pozio­mu hemoglobiny. Przykładem możliwości przy­stosowawczych jest także wzrost liczby krwi­nek czerwonych, który następuje u osób prze­bywających lub pracujących na dużych wy­sokościach. Ustrój wytwarza wówczas wię­kszą niż normalnie liczbę krwinek czerwo­nych, w celu właściwego pobierania tlenu z rozrzedzonej atmosfery. Zdrowa osoba dorosła może, bez ujemnych następstw dla zdrowia, utracić około 500 ml krwi. Strata 1000 ml krwi może być już przy­czyną bardzo poważnych zaburzeń podsta­wowych funkcji organizmu, a na wyrównanie tej straty przez organizm trzeba czekać od 1 do 2 miesięcy. Podczas krwotoku ważna jest nie tyle ilość utraconej krwi, a szybkość, z jaką utrata krwi następuje. Psychologiczne działanie krwotoku jest tak wielkie, że niejednokrotnie ratując cenne krople krwi nie dostrzega* się w pierwszych momen­tach innych, groźniejszych dla życia obrażeń. Jakkolwiek każda utrata krwi jest szkodliwa dla zdrowia, to należy pamiętać, że życiu za­graża jedynie duży i nagły krwotok. Dlatego bezwzględny pośpiech jest konieczny przy nagłych i obfitych krwotokach, a więc przy krwotokach z tętnic i dużych żył, zdarzają­cych się najczęściej w wyniku zranień ostrymi przedmiotami (rany cięte). W krwawieniach niewielkich, występujących przy małych ska­leczeniach, sączeniu krwi w ranach miaż­dżonych i tłuczonych - lepiej jest postępo­wać wolniej, ale rozważniej, aby nie prze­oczyć groźniejszych uszkodzeń towarzyszą­cych krwotokowi.